بر اساس گزارشهای رسیده به آواتودی، حسین گردشی، زندانی سیاسی سابق، و برادرش محسن گردشی، از فعالان مدنی اهل بوکان، بار دیگر توسط نیروهای اداره اطلاعات جمهوری اسلامی ایران بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدهاند.
پیشتر نیز آواتودی مطلع شده بود که روز چهارشنبه، ۱۶ مهرماه، سه شهروند کورد به نامهای خالد قادرپور، ۳۰ ساله، محمد قادری ۲۷ ساله و مراد رسول بهرامی ۳۶ ساله، از اهالی روستای تمرچین از توابع پیرانشهر در استان ارومیه، توسط نیروهای اطلاعات سپاه تروریستی پاسداران انقلاب اسلامی ایران بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدند.
همچنین، مبین طالبانی، دانشجوی اهل مریوان، و کیوان سعیدی، شهروند کورد اهل نقده (شنو)، توسط نیروهای امنیتی جمهوری اسلامی ایران بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شدهاند.
بر اساس گزارش رسیده روز چهارشنبه ۱۶ مهرماه، مبین طالبانی، دانشجوی ۲۰ ساله اهل مریوان، در مسیر بازگشت از دانشگاه بازداشت شد.
تشدید سرکوب در کوردستان
در کوردستان ایران سرکوب شهروندان و فعالان سیاسی به شکل گستردهای مشهود است؛ نیروهای امنیتی اغلب با استفاده از بازداشتهای خودسرانه، ضرب و شتم، محاکمات نمایشی و کاربرد نیروی به اعتراضات یا فعالیتهای مدنی پاسخ میدهند.
در سال ۲۰۲۴ گزارشها نشان میدهد که دستکم ۱۲۴ نفر از شهروندان کرد اعدام شدهاند و در بازداشتهای گسترده بسیاری از افراد ماهها در مکانهای نامعلوم نگهداری میشوند بدون دسترسی به وکیل مستقل یا اطلاعرسانی به خانوادهها.
این وضعیت نمایانگر تداوم یک استراتژی حکومتی برای ایجاد فضای رعب و سکوت، سرکوب مطالبهگری فرهنگی و سیاسی و کاهش ظرفیت جنبشهای مدنی در مناطق کُردنشین است.
واکنشهای بین المللی
سازمانها و نهادهای بینالمللی حقوق بشری در سالهای اخیر بارها نسبت به سرکوب و نقض حقوق بشر در کوردستان ایران واکنش نشان دادهاند.
سازمان عفو بینالملل و دیدهبان حقوق بشر در بیانیههای متعددی حکومت ایران را به بازداشتهای خودسرانه، محاکمات ناعادلانه و استفادهی مرگبار از خشونت علیه معترضان کرد متهم کردهاند.
دفتر حقوق بشر سازمان ملل و گزارشگران ویژهی آن نیز تأکید کردهاند که اقلیتهای ملی، بهویژه کوردها، بهشکل نامتناسبی هدف اقدامات امنیتی قرار گرفتهاند و از ایران خواستهاند به تعهدات بینالمللی خود پایبند بماند.
فشارهای جهانی در برخی موارد به نتایجی عملی انجامیده است؛ از جمله آزادی فعالان کرد همچون ژینا مدرس گُرجی، روزنامهنگار و مدافع حقوق بشر، که نهادهای بینالمللی بازداشت او را «خودسرانه و غیرقانونی» توصیف کرده بودند.
این واکنشها نشان میدهد جامعهی جهانی سرکوب در کوردستان را بخشی از الگوی گستردهتری از نقض سیستماتیک حقوق بشر در ایران میدانند.
