بازبدە بۆ ناوەڕۆکی سەرەکی

واکنشهای بین المللی به تحولات اخیر و اعتراضات در ایران

واکنشهای بین المللی به تحولات اخیر و اعتراضات در ایران
posted onJanuary 1, 2026
noبۆچوون

همزمان با پنجمین روز قیام سراسر مردم جان به لب رسیده ایران، دانیال ایلخانی‌پور، نماینده مجلس ایالتی هامبورگ از حزب سوسیال‌دموکرات آلمان، در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس نسبت به اعتراض‌های ایران موضع‌گیری کرد و از سکوت دولت فدرال آلمان انتقاد کرد.

او نوشت سیاست‌های غرب باید به‌روشنی در کنار مردم ایران» قرار بگیرد و افزود در این‌باره از دولت فدرال انتظار شفافیت دارد.

ایلخانی‌پور در ادامه نوشت: در حالی که رژیم در حال تزلزل است، وزارت امور خارجه در سکوت فرو رفته است؛ مایه ننگ است.

وال‌استریت ژورنال اعتراضات ایران را غیرمنتظره خواند

شورای سردبیری روزنامه وال‌استریت ژورنال در مقاله‌ای نوشت برخلاف پیش‌بینی بسیاری از کارشناسان که معتقد بودند حمله نظامی به تاسیسات هسته‌ای ایران موجب همبستگی عمومی با حاکمیت می‌شود، تحولات اخیر مسیر دیگری را نشان می‌دهد.

در این مقاله که شامگاه چهارشنبه ۱۰ دی منتشر شد، آمده است تنها چند ماه پس از حملات اسرائیل و آمریکا در جنگ ۱۲ روزه، شهرهای مختلف ایران شاهد اعتراضات خیابانی شهروندان است.

این روزنامه تاکید کرد: "هیچ‌یک از این تحولات به معنای فروپاشی فوری حکومت نیست، هرچند دیکتاتوری‌ها اغلب تا لحظه پایان، باثبات به نظر می‌رسند. آیت‌الله‌ برای حفظ وفاداری فرماندهان و نشانه‌رفتن سلاح نیروها به‌سوی مردم خود، به درآمدهای نفتی متکی است. اگر جریان این پول متوقف شود، وفاداری نیروهای سرکوبگر حکومت ممکن است تغییر کند".

آمریکا خواستار توقف دستگاه سرکوب حکومتی شد

وزارت خارجه آمریکا به مناسبت آغاز سال نوی میلادی، گزارشی از افزایش بی‌سابقه اعدام‌ها، تشدید بحران‌های اقتصادی و زیست‌محیطی، و گسترش سرکوب سازمان‌یافته در ایران در سال ۲۰۲۵ منتشر کرد. این وزارتخانه از جمهوری اسلامی خواست به کارزار سرکوب خود پایان دهد.

صفحه فارسی‌ وزارت خارجه آمریکا در شبکه اجتماعی ایکس پنج‌شنبه ۱۱ دی با انتشار سه بخش جداگانه از این گزارش، به بررسی اعدام‌ها، پیامدهای سوء‌مدیریت حکمرانی و ابعاد سرکوب داخلی در ایران پرداخت.

بر اساس این گزارش، اعدام‌ها در سال ۲۰۲۵ در ایران نسبت به سال پیش از آن دو برابر شد و به بالاترین سطح خود در چند دهه اخیر رسید.

جمهوری اسلامی با اعدام بیش از ۱۹۰۰ نفر در سال ۲۰۲۵، بار دیگر در میان بزرگ‌ترین مجریان اعدام در جهان قرار گرفت.

این رقم بیش از دو برابر کل اعدام‌های انجام‌شده در سراسر سال ۲۰۲۴ است و دست‌کم ۷۴ غیرنظامی را که با شلیک نیروهای حکومتی کشته شدند، در بر نمی‌گیرد.

از این میان، تنها ۷۵ مورد اعدام به‌طور رسمی از سوی رسانه‌های وابسته به جمهوری اسلامی اعلام شد. همچنین دست‌کم ۸۱ زندانی به‌صورت مخفیانه و بدون دسترسی به آخرین ملاقات با خانواده‌ به دار آویخته شدند.

بر اساس گزارش وزارت خارجه آمریکا، ایران یکی از معدود کشورهای جهان است که هنوز کودکان در آن اعدام می‌شوند و در دهه‌های اخیر بالاترین تعداد شناخته‌شده اعدام کودکان را انجام داده است.

این گزارش یادآوری کرد اکثریت قریب به اتفاق اعدام‌ها در ایران نتیجه فقدان نظام‌مند دادرسی عادلانه به‌دلیل اعترافات اجباری، اتهامات مبهم، پنهان‌کاری و انگیزه‌های سیاسی است.

۱۰ دی، سازمان حقوق بشر ایران گزارش داد در سال ۲۰۲۵، اتهام بیش از ۷۰۰ مورد از ۱۵۰۰ فرد اعدام‌شده در ایران، جرایم مرتبط با مواد مخدر بوده است. اعدام‌شدگان نیز عمدتا از افراد کم‌بضاعتی بودند که دسترسی موثر به دفاع حقوقی نداشتند.

بر اساس این گزارش، اجرای احکام اعدام در سال ۲۰۲۵ از سوی جمهوری اسلامی از حدود ۴۰ سال پیش تاکنون بی‌سابقه بوده است.

وزارت خارجه آمریکا مجازات اعدام را «ابزار ترور دولتی» برای سرکوب مخالفت‌ها و ایجاد ترس در میان مردم توصیف و تاکید کرد جمهوری اسلامی باید به این «رویه بی‌رحمانه» پایان دهد و به حقوق بنیادین همه ایرانیان احترام بگذارد.

در گزارش وزارت خارجه آمریکا به سوء‌مدیریت جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۵ اشاره شده که به مجموعه‌ای از بحران‌های هم‌زمان انجامید و زندگی روزمره ایرانیان را ویران کرد.

از جمله موارد ذکر شده در این گزارش، سقوط آزاد اقتصاد ایران و افزایش نرخ تورم در آذر به بیش از ۵۲ درصد است.

ارزش ریال نیز به پایین‌ترین سطح تاریخی خود سقوط کرده است. هر دلار آمریکا ۱۱ دی به قیمت ۱۳۵ هزار و ۳۰۰ تومان معامله شد.

در گزارش وزارت خارجه آمریکا آمده است: «قیمت مواد غذایی ۷۲ درصد افزایش یافت. گوشت به کالایی لوکس تبدیل شد، میلیون‌ها نفر دچار فقر غذایی شدند و بین ۲۷ تا ۵۰ درصد از ایرانیان زیر خط فقر زندگی می‌کردند

وزارت خارجه آمریکا با اشاره به عمیق‌تر شدن رنج ایرانیان در پی سرکوب و سوء‌مدیریت مداوم حکومت، بر لزوم پایان این چرخه بحران و ستم تاکید کرد.

بر اساس گزارش این وزارتخانه، جمهوری اسلامی در سال ۲۰۲۵ سرکوب خشونت‌بار خود علیه مردم ایران را تشدید کرد. به‌طور نمونه، دست‌کم ۵۹ زندانی در زندان‌های ایران جان باختند که نشان‌دهنده افزایشی ۱۶۸ درصدی نسبت به سال قبل است.

این مرگ‌ها به دلایل مختلفی از جمله شکنجه، نبود رسیدگی پزشکی، خودکشی و بازداشت زندانیان سیاسی رخ داده است.

بیش از ۲۲ هزار نفر به‌دلیل فعالیت‌های مدنی، سیاسی یا عقیدتی بازداشت شدند که تقریبا ۱۳ برابر بیشتر از سال ۲۰۲۴ است.

بازداشت اقلیت‌های مذهبی دو برابر شد و دستگیری افرادی که دیدگاه‌ها و باورهای خود را ابراز کرده بودند، ۱۳ برابر افزایش یافت.

آمریکا از جمهوری اسلامی خواست به کارزار سرکوب خود پایان دهد و به خواسته‌های مردم ایران برای برخورداری از حقوق و آزادی‌های اساسی احترام بگذارد.