آمریکا از تصمیم عراق برای پذیرش نیروهای داعش که پیشتر در زندانها و اردوگاههای حسکه در شمالشرق سوریه بازداشت شده بودند، استقبال کرده و اعلام کرده است که این اقدام عراق یک «ابتکار شجاعانه» به شمار میرود؛ اقدامی که با هدف جلوگیری از فرار این نیروها در سایه ناآرامیهای اخیر منطقه انجام میشود.
وزارت خارجه آمریکا در بیانیهای اعلام کرد: «ایالات متحده از ابتکار دولت عراق برای در اختیار گرفتن تروریستهای داعش در تأسیسات امنیتی استقبال میکند؛ اقدامی که پس از بیثباتیهای اخیر در شمالشرق سوریه صورت میگیرد».
انتقال هزاران نیروی مسلح
این بیانیه که از سوی مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، در تاریخ ۲۲ ژانویه ۲۰۲۶ صادر شده، پس از آغاز عملیات انتقال مظنونان داعش از زندانهای تحت کنترل نیروهای سوریه دموکراتیک (قسد) در حسکه به عراق منتشر شده است.
فرماندهی مرکزی ارتش آمریکا (سنتکام) اعلام کرده است که تاکنون ۱۵۰ نیروی داعش از یک زندان در حسکه به مراکز امن در عراق منتقل شدهاند و احتمال دارد شمار کل افراد منتقلشده به حدود ۷ هزار نفر برسد.
تحولات میدانی و خطر فرار
این انتقال همزمان با پیشروی نیروهای دولت انتقالی سوریه به رهبری احمد الشرع، رئیسجمهور موقت این کشور، به مناطقی است که پیشتر تحت کنترل نیروهای سوریه دموکراتیک (قسد) بودند؛ وضعیتی که نگرانی از شکستهشدن زندانها را افزایش داده است.
گزارشها حاکی از آن است که در جریان درگیریها، شماری از بازداشتشدگان از زندان شدادی گریختهاند؛ موضوعی که نگرانیها درباره احیای داعش را تشدید کرده است.
عراق، بهعنوان یکی از اعضای اصلی ائتلاف بینالمللی ضد داعش، خود را در خط مقدم مقابله با بقایای این گروه میبیند.
وزارت خارجه آمریکا تأکید کرده است که بازداشتشدگان غیرعراقی تنها بهصورت «موقت» در عراق نگهداری میشوند و از دیگر کشورها خواسته است شهروندان خود را برای محاکمه بازپس بگیرند.
این اقدام در بستر تحولات گسترده سوریه پس از فروپاشی قدرت اسد و آتشبس شکننده میان دمشق و قسد انجام میشود. مقامهای آمریکایی تماسهای خود با رهبری جدید سوریه را افزایش دادهاند و همزمان تمرکز و اولویت واشنگتن از همکاری با قسد به حمایت از امنیت یکپارچه تحت حاکمیت دمشق تغییر یافته است.
در همین حال، گروههای حقوق بشری نسبت به وضعیت زندانهای عراق و خطر برگزاری دادگاههای ناعادلانه یا اعمال مجازاتهای سنگین، از جمله اعدام، علیه زندانیان منتقلشده ابراز نگرانی کردهاند.
در مقابل، مقامهای عراقی اعلام کردهاند که دستگاه قضایی این کشور روند بازجوییها را آغاز کرده و محاکمه نخستین گروه از بازداشتشدگان بهزودی شروع خواهد شد.