کایا کالاس، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا، روز چهارشنبه ۱۲شهریورماه در بروکسل اعلام کرد که حضور همزمان رهبران چین، روسیه، جمهوری اسلامی ایران و کره شمالی در رژه نظامی پکن نماد یک «ائتلاف استبدادی» است که نظم بینالمللی مبتنی بر قانون را به چالش میکشد.
او با اشاره به گردهمایی این رهبران در اجلاس سازمان همکاری شانگهای در روزهای نهم و ۱۰ شهریور در تیانجین چین، این اقدام را نه تنها نمادین، بلکه چالشی مستقیم علیه نظام جهانی دانست. کالاس افزود که حمایت چین از جنگ روسیه در اوکراین نشاندهنده واقعیتهایی است که اروپا باید با آن مواجه شود.
این اجلاس که به صحنهای برای نمایش اتحاد چین و روسیه در برابر غرب تبدیل شد، نگرانیهای اروپا درباره شکلگیری یک بلوک ضدغربی را تقویت کرده است.
به گفته کارشناسان سیاسی، نشست اخیر سازمان همکاری شانگهای بیش از هر زمان دیگری ماهیتی آشکارا ضدغربی به خود گرفته است. در این نشست، مقامات ارشد ایران، روسیه و چین با تأکید بر گسترش همکاریهای اقتصادی، امنیتی و نظامی، بر ضرورت کاهش وابستگی به ساختارهای مالی و سیاسی غرب تأکید کردند.
کارشناسان معتقدند که این رویکرد در عمل تلاشی است برای ایجاد یک بلوک شرقی در برابر ایالات متحده و متحدان اروپایی آن، اما در عین حال نشاندهنده افزایش شکافها و بحرانهای ژئوپولیتیک جهانی نیز هست.
از نگاه این تحلیلگران، نشست مذکور به ابزاری برای مشروعیتبخشی به سیاستهای اقتدارگرایانه دولتهای عضو و ایجاد جبههای هماهنگ در برابر فشارها و تحریمهای غرب تبدیل شده است.
